Elə canlılar var ki, onların adları çıxınca, elə canları çıxsa yaxşıdı. Məsələn, piranyaların.
Piranya deyəndə çoxunuzun gözünün qabağına nə gəlir? Çaya bir adam düşür, bir saniyə sonra sudan ancaq skeleti çıxır, düzdür? Amma əslində piranyalara bir az böhtan atmışıq.
Bu balıqlar Cənubi Amerikanın çaylarında yaşayırlar. Təxminən 30–60 növündən danışılır, amma dəqiq sayı təsnifatdan asılıdır. Hamısı da vəhşi…
Amerika
Puma da Ginnesin Rekordlar Kitabına bir neçə dəfə düşüb. Ən çox adı olan heyvan olduğuna görə həm də. Puma, dağ aslanı, kuquar və s. - bunlar hamısı bircəcik pumanın adlarıdır. Təkcə ingilis dilində 40-dan çox adı var: puma, cougar, mountain lion, panther, catamount, painter, deer tiger və s.
Üstəlik, puma Ginnesə tək buna görə düşməyib. Guinness…
İri pişiklərdən demək olar ki, hamısını vəhşi təbiətdə görmüşdüm. Yaquardan başqa.
O da tərslikdən dünyanın o başında, əsasən Mərkəzi və Cənubi Amerikada yaşayır. Yığdım cer-cehizimi, yollandım birbaşa Braziliyanın Pantanalına: dünyanın ən iri su-bataqlıq ərazisinə.
3 gün sübh tezdən axşama kimi qayıqla Rio Cuiabá çayı boyunca onu axtardıq. "Gördüm" deyən olmadı. 3-cü gün günorta yazığı gəldi yəqin bizə.…
Kosta-Rikadakı Tarkoles körpüsü, ölkənin ən məşhur turistik yerlərindən biridir və burada yaşayan timsahlar ilə tanınır. Bu körpü, Tarkoles çayı üzərində yerləşir və ziyarətçilərə timsahları yaxından görmək imkanı təqdim edir. Bu timsahlar haqqında bəzi maraqlı faktlar:
Timsahların Sayı: Tarkoles çayında yüzlərlə timsah yaşayır. Bəzi hesablara görə, burada 30-dan çox timsah növü mövcuddur.
Böyüklük: Bu timsahlar, adətən, 3-4 metr uzunluğunda olur, lakin bəzi…
Banan ilbizi (Ariolimax columbianus) var. Uzaqdan baxanda elə bilərsən elə banandı: rəngi sarı, forması da bananvarı, 25 sm-dək uzunluqda. Şimali Amerika torpaqlarında məskən salıb. Əksər ilbizlər kimi, banan ilbizləri də hermafrodit varlıqlardandırlar: hər birində həm dişi, həm də erkək cinsi orqanları var. Amma digər ilbizlər kimi çanaqları olmur.
Özü də elə mehribandılar: cütləşmə vaxtı hər biri…
Asclepias variegata bitkisi var, Şimali Amerikada qeydiyyatdadır. Elə ki xəbər tutur Meksikadakı monarx kəpənəklərinin kütləvi gəlişi gözlənilir, tezbazar başlayır çiçək açmağa. Açır oturur hazır. Kəpənək də uçur gəlir gözlərinə inanmır ki, ilahi, bu nə cənnət guşədi mən düşmüşəm!
Çiçək kəpənəyi niyə gözləyər? Təbii ki, tozlanmaq üçün. Amma bu monarx kəpənəyi guya ağıllıdı da, bitkidən nektar çəkib,…
Su boşqabı, Su qarğıdalısı, Daçoço, Mururu... Ağızlarına gələn adları qoyurdular bu bitkiyə hindular. Metrikadakı adı isə Amazoniyalı Viktoriyadır (İngiltərə kraliçasına ithafən). Ən böyük su zanbağıdı dünyada. Zanbaqdı deyə adam fikirləşir ki, yəqin başıaşağı ev bitkisidi. Amma elə deyil. Naturalnıy cəlladdır. Digər bitkilərə qarşı. Hamısı da niyə? Ölür yaşamaqdan ötrü
. 1800-cü illərdə fransız, alman və ingiltərəli…
Cənubi Amerikada bir quş var - qoatsin. Belə qəşəng, rəngbərəng vidi, gözəgəlimli, basıb yeyiləsi əndamı var (ölçüsü 70 sm, çəkisi 700-800 qram). Amma hamının zəhləsi gedir ondan. Ən posledniy ac heyvan, ya insan da onu yeməkdən vaz keçir. Quşun hətta bir az pisinə də gəlir ki, "Bir ağacdələncə də olmadım ki, tutub dişlərinə çəksinlər məni?!"…
Təbiətdə "partenogenez" adlı qəşəng bir hal varmış. Ona-buna minnətçi düşmədən, hər yoldan keçənə ağız açmadan təkbaşına nəsil artırmaq olur. Bekarçılıqdan "Ürəyim qısıldı, gedim hamilə qalım" deyib eləcənə oturduğu yerdə partenogenezini xoddayıb ana olanlarımızdan biri ilə tanış olaq.
- Qamçıquyruq Meksika kərtənkələsi.
Bu yazıq kərtənkələ doğulur, indi uşaqdı da hələ, nə bilsin partenogenez söhbətini. Aralarında pərdə var deyə…
